Ҳиндистонда пахта нархларининг пасайишига қарамай, пахтани импорт қилиш ортмоқда

Ҳиндистон пахта етиштириш бўйича дунёда иккинчи ўринда туради ва унинг экин майдонлари жаҳон бўйича 30%ни ташкил этади – 11 миллион гектардан ортиқ. Пахтачилик саноати мамлакат иқтисодиётида муҳим рол ўйнайди ва тахминан 60 миллион одамни иш билан таъминлайди.
Сўнгги йилларда Ҳиндистон 150 дан ортиқ мамлакатга пахта экспорт қилган, шу билан бирга, Бангладеш, Хитой ва Ветнам жами экспорт ҳажмининг тахминан 60%ини сотиб олган. Бироқ, 2024 йилда вазият ўзгарди: ички ишлаб чиқаришнинг пасайиши ва нархларнинг ошиши пахта ва унинг чиқиндиларининг импортини оширди – август ойидаги 104 миллион доллардан 2025 йил январига келиб 184,64 миллион долларгача.
Пахта ишлаб чиқаришининг пасайишининг асосий сабаблари:
- Экин майдонларининг қисқариши – деҳқонлар бошқа экинларга устунлик бермоқда.
- Ноқулай об-ҳаво шароитлари – кўплаб ёмғирлар ҳосилга зарар етказди.
Прогнозларга кўра, пахта импорти 42% га ўсади, экспорт эса 37% га камаяди, бу Ҳиндистоннинг жаҳон бозоридаги позицияларини заифлаштиради.
Бироқ, пахта импортининг ижобий томонлари ҳам мавжуд. Ҳиндистон пахтаси жаҳон бозоридаги пахтадан қимматроқ, шунинг учун мато фабрикаларига уни чет элдан сотиб олиш фойдали. Шунингдек, Ҳиндистон Эхтра Лонг Стапле (ЭЛС) пахтасини божхонасиз импорт қилишга рухсат беради, бу эса импортни янада жозибадор қилади. Бундан ташқари, Ҳиндистондан экспорт қилинадиган кийимларнинг 60% дан ортиғи пахтадан тайёрланади, шунинг учун саноат учун барқарор ва арзон хом ашё зарур.
Пахта ишлаб чиқаришининг пасайиши ва импортнинг ўсиши жаҳон бозоридаги мувозанатни ўзгартириши мумкин. Ҳиндистон учун бу чақириқдир: ҳосилдорликни ошириш (аҳолини иш билан таъминлаш омили) ёки тўқимачилик соҳасини янги шароитларга мослаштириш керак бўлади. Қандай бўлмасин, ҳинд пахтачилиги ҳолати келгуси йилларда жаҳон тўқимачилик бозорининг динамикасини белгилайди.
