Тўқимачилик соҳасида ишчи кучи: Нарҳ бўйича глобал ўйинда ким ютмоқда?

Дунё тўқимачилик харитаси ўзгариб бормоқда. Гҳерзи консалтинг компаниясининг (2025 йил июль) сўнгги маълумотларига кўра, Европа ва унга яқин минтақалардаги меҳнат ҳақи ўртасида катта тафовут мавжуд.
Агар Германияда тоза соатлик иш ҳақи 12,3 еврога етса:
-Словакия ва Португалияда — 5–6 евро атрофида,
-Туркияда — 4 евро,
-Марокашда — 2,4 евро,
-Тунисда — 1,3 евро,
-Мисрда эса — атиги 0,6 евро.
Бу 20 баравардан ортиқ тафовут кўпчилик ишлаб чиқарувчиларни арзон ишчи кучига эга мамлакатларга жалб қилмоқда. Айниқса, оммавий кийим ва мато ишлаб чиқарувчилар учун бу муҳим омил бўлиб, иш ҳақи паст, аммо логистика ҳали бошқариладиган ҳудудлар афзал кўрилмоқда.
Шу жараёнда Марказий Осиё давлатлари, хусусан Ўзбекистон, янги ишлаб чиқариш харитасида ўз ўрнини фаол эгалламоқда. Бугунги кунда Ўзбекистонда тикувчилар ва тўқимачилик корхоналаридаги операторларнинг ўртача ойлик маоши 2,5–3 миллион сўмни (тахминан 178–213 евро) ташкил қилади.
Бу Ўзбекистонни Шимолий Африкадаги рақобатчилар билан тенглаштиради, лекин муҳим устунликлар билан: ўз пахта хомашёсининг мавжудлиги ва ривожланаётган қайта ишлаш саноати.
Арзон ишчи кучи, хомашё базаси ва яхшиланётган бизнес муҳити (индустриал зоналар, логистика йўлаклари, экспорт имтиёзлари), шунингдек, ГСП+ тизимидаги имтиёзли мақом Ўзбекистонга Европа ва Осиёдаги брендлар учун арзон, лекин сифатли ишлаб чиқариш нуқтаси сифатида ўзини намоён этиш имконини бермоқда.
Шу билан бирга, Марказий Европа учун юқори иш ҳақи энди бир нарсани англатади — оммавий ишлаб чиқариш энди фойдали эмас. Минтақа энди тобора кўпроқ юқори технологияли ва барқарор тўқимачилик, тиббий материаллар, ақлли матолар ва тор ихтисослашган маҳсулотларга эътибор қаратмоқда. Илгари “ишлаб чиқариш” деб аталган нарса энди тадқиқот ва ривожланиш (Р&Д), инновациялар ва дизайнга айланмоқда.
